08/11/2020
Nederland mag dan geografisch klein zijn, de invloed en dynamiek van de modewereld binnen onze landsgrenzen zijn echter groots en verrassend. Van de creatieve broedplaatsen in de grote steden tot de innovatieve merken die wereldwijd furore maken, de Nederlandse mode-industrie is een levendig ecosysteem dat voortdurend in beweging is. Dit artikel duikt dieper in de structuren, de cijfers en de iconische namen die samen het gezicht bepalen van de Nederlandse modescene, en werpt een blik op de veerkracht van de fysieke retail en de creatieve kracht van eigen bodem.

De Omvang van de Nederlandse Modemarkt
Het is een indrukwekkend gegeven: in Nederland zijn er ruim 50.000 modebedrijven actief. Dit cijfer omvat een breed spectrum aan ondernemingen, variërend van grote kledingketens en bekende designhuizen tot kleine, onafhankelijke boetieks, ateliers van opkomende ontwerpers, en gespecialiseerde toeleveranciers. Deze enorme diversiteit toont aan hoe diep de mode geworteld is in de Nederlandse economie en cultuur. Het weerspiegelt een landschap vol creativiteit, ondernemerschap en een constante drang naar innovatie. De sector draagt niet alleen bij aan de werkgelegenheid, maar ook aan de culturele identiteit van Nederland. Van concept tot confectie, en van design tot distributie, de Nederlandse mode-industrie is een complexe, maar uiterst dynamische sector die zich kenmerkt door een combinatie van traditioneel vakmanschap en vooruitstrevende ideeën. Het grote aantal bedrijven duidt op een gezonde concurrentie en een rijke voedingsbodem voor nieuwe initiatieven, wat de consument uiteindelijk ten goede komt met een breed en gevarieerd aanbod.
De Fysieke Retail: Een Opmerkelijke Terugkeer?
Jarenlang leek de trend onafwendbaar: een gestage daling van het aantal fysieke winkels in Nederland, een ontwikkeling die sinds 2011 zichtbaar was. Echter, de cijfers van het CBS voor 2023 laten een verrassende wending zien. Op 1 januari van dat jaar telde Nederland maar liefst 83.000 winkels, een toename van ongeveer 1.100 ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit is een opvallende groei, zeker gezien het feit dat alleen het post-coronajaar 2022 hiervoor een uitzondering vormde op de dalende lijn. Twee derde van alle gemeenten zag het aantal winkels stijgen, en in grote gemeenten lag dit percentage zelfs nog hoger. Deze opleving suggereert een hernieuwde waardering voor de winkelstraat en de fysieke winkelervaring, mogelijk gedreven door een behoefte aan persoonlijk contact en direct advies na de digitale versnelling van de pandemie.
De groei is echter niet uniform verdeeld over alle winkeltypen. Sommige sectoren bloeien op, terwijl andere nog steeds met krimp te maken hebben.

Tabel 1: Ontwikkeling Winkeltypen in Nederland (2023)
| Winkeltype | Verandering (relatief) | Verandering (absoluut) |
|---|---|---|
| Boekhandels | +12,3% | - |
| Doe-het-zelf-winkels | - | +310 |
| Tabaksproducten | >+5% | - |
| Parfums & cosmetica | >+5% | - |
| Wit- & bruingoed | -3,3% | - |
| Stoffen & textiel | -2,8% | - |
| Audio- & video-opnamen | Daling | - |
| Bloemen- & dierenwinkels, tuincentra | Daling | - |
De opmerkelijke stijging van boekhandels is fascinerend, zeker gezien het feit dat deze in 2021 nog de snelste dalers waren. Dit kan duiden op een herwaardering van fysieke boeken en de sfeer van de boekhandel als ontmoetingsplek. De groei van doe-het-zelf-winkels en zaken voor persoonlijke verzorging (parfums en cosmetica) onderstreept de blijvende behoefte aan producten voor huis en welzijn, waar advies en beleving vaak een rol spelen. De daling van winkels in stoffen en textiel kan mogelijk verband houden met de opkomst van online verkoopkanalen en de verschuiving naar kant-en-klare kleding.
Tabel 2: Regionale Ontwikkeling van het Aantal Winkels (2023)
| Gemeente/Provincie | Verandering |
|---|---|
| Oostzaan | +20% |
| Zoeterwoude | +12,5% |
| Terschelling | +11,8% |
| Zuidplas | +10,3% |
| Montfoort | +10,2% |
| Midden-Delfland | +10% |
| Renswoude | +10% |
| Vlieland | -11,1% |
| Wormerland | -10,3% |
| Soest | -10% |
| Zeeland (provinciaal) | +2,5% (hardst gestegen) |
| Utrecht, Friesland, Noord-Brabant (provinciaal) | Aantal winkels per inwoner gedaald |
De provinciale verschillen zijn ook interessant. Zeeland, met de laagste bevolkingsgroei, zag de grootste toename van winkels, wat mogelijk duidt op een versterking van lokale economieën of een toename van toeristische bedrijvigheid. De daling in provincies als Utrecht, Friesland en Noord-Brabant, gemeten per inwoner, kan wijzen op een consolidatie van winkelaanbod in grotere centra of een verschuiving naar online. Deze cijfers benadrukken dat de Nederlandse retailmarkt complex en lokaal gedifferentieerd is, waarbij zowel nationale trends als specifieke demografische en geografische factoren een rol spelen.
Nederlandse Modemerken: Trots en Innovatie
Nederland mag dan een relatief klein land zijn, het herbergt een schat aan modemerken die zowel nationaal als internationaal hun sporen verdienen. Deze merken onderscheiden zich door hun unieke ontwerpen, vaak met een focus op duurzaamheid, functionaliteit en een herkenbare esthetiek. Van denimspecialisten tot streetwearpioniers en elegante damesmode, de diversiteit is groot. Hieronder lichten we enkele van deze trotse Nederlandse namen uit:
- Denham: Opgericht in 2008 in het hart van Amsterdam door Jason Denham, is dit merk synoniem met denim van topkwaliteit. Met een diepe passie voor spijkerstoffen produceert Denham spijkerbroeken met perfecte pasvormen, vaak speciaal vervaardigd in Japan. Naast jeans biedt het merk ook spijkerjassen, truien en shirts aan, allemaal met de kenmerkende aandacht voor detail en vakmanschap.
- The New Originals: Dit Nederlandse streetwearlabel, ontstaan in 2015 eveneens in Amsterdam, verkoopt duurzame sweaters, broeken en shirts. The New Originals gelooft sterk in het maximaliseren van creativiteit, ongeacht iemands achtergrond, door 'out of the box' te denken. Hun collecties zijn fris, eigentijds en spreken een jonge, bewuste doelgroep aan.
- Scotch & Soda: Een gevestigde naam sinds 1985, Scotch & Soda staat bekend om zijn eigentijdse, vaak 'vintage inspired' items met een stoer randje. Het merk combineert de laatste trends met Nederlandse invloeden en rijke kleuren, wat resulteert in een speelse en toch verfijnde stijl die wereldwijd geliefd is.
- By Bar: Gestart in 2008 met de verkoop van oorbellen, heeft dit Nederlandse kleding- en accessoirelabel zijn collectie uitgebreid met tijdloze kledingstukken, tassen en sieraden. By Bar focust op moderne stukken die langer dan één seizoen gedragen kunnen worden, wat bijdraagt aan een bewuste garderobe.
- Kings of Indigo: Een voorloper op het gebied van duurzaamheid in de denimwereld. Kings of Indigo staat voor kwalitatieve jeans gemaakt van organische materialen en gerecyclede stoffen. Het merk biedt een grote variatie aan broeken die niet alleen stijlvol zijn, maar ook met respect voor mens en planeet worden geproduceerd.
- Sissyboy: Dit stijlvolle kleding- en homewaremerk met Nederlandse roots is de ideale plek voor duurzaam geproduceerde kledingstukken, accessoires en woonspullen. Sissyboy combineert mode met lifestyle en creëert een complete ervaring voor de bewuste consument.
- Fabienne Chapot: Dit Nederlandse merk onderscheidt zich door speelse prints, vrouwelijke silhouetten en kleurrijke afwerkingen. Fabienne Chapot combineert sterke kleuren en opvallende patronen, wat resulteert in een feminine 'look and feel' die zowel gedurfd als elegant is.
- Fred de la Bretonière: Voor wie op zoek is naar stijlvolle leren schoenen of klassieke tassen, is Fred de la Bretonière een begrip. De collecties worden met de hand gemaakt, waarbij alleen de beste kwaliteit leer wordt gebruikt. Elk product is uniek en vernieuwend, met een speciale twist die het merk kenmerkt.
- Ace & Tate: Een Amsterdams merk dat hoogwaardige designerbrillen produceert. Ace & Tate biedt hippe monturen die lang meegaan, variërend van acetaat en metaal tot eersteklas glazen, allemaal met een focus op toegankelijk design.
- Daily Paper: Dit Amsterdamse streetwearlabel, opgericht in 2012, is geïnspireerd op Afrikaanse invloeden. De collecties bestaan uit hoodies, T-shirts en broeken met unieke prints en kleurencombinaties, die een brug slaan tussen culturele erfgoed en moderne streetwear.
- King Louie: Vintage inspired kleding in bonte kleuren en vrolijke prints; zo laat King Louie zich het beste omschrijven. Het merk, ontstaan 30 jaar geleden op de Noordermarkt in Amsterdam, ontwerpt sindsdien kledingstukken met dezelfde vintage feel en een sterke focus op duurzame productie.
- Pom Amsterdam: Dit Amsterdamse label, opgericht in 2011 door twee zussen, begon met kleurrijke sjaals en heeft inmiddels een complete collectie met vrolijke items voorzien van fijne prints die net even anders zijn. Pom Amsterdam staat voor creativiteit en expressie.
- Love Stories: Een Amsterdams lingeriemerk, bekend om elegante lingeriesetjes en pyjama’s van satijnen stoffen en subtiele prints. Love Stories combineert comfort met sensuele esthetiek, perfect om cadeau te geven of te krijgen.
- Josh V: Opgericht door modeontwerpster Josh Veldhuizen, staat Josh V bekend om haar elegante en stijlvolle collecties. Met de missie 'to make women look and feel spectacular' ontwerpt het label items van hoogwaardige materialen met on-trend prints en designs, gericht op de moderne, zelfbewuste vrouw.
- Alix the Label: Dit Nederlandse kledingmerk biedt een grote collectie on-trend stukken, waaronder jurken, sweaters met opvallende opdrukken en casual basics. Alix the Label is niet alleen verkrijgbaar in geselecteerde winkels, maar ook online, wat de toegankelijkheid vergroot.
- Goosecraft: Voor lederen jassen en schoenen van hoge kwaliteit is Goosecraft een toonaangevend label. Het onderscheidt zich door traditioneel vakmanschap, wat resulteert in duurzame en stijlvolle lederwaren.
- Juffrouw Jansen: Bij dit Amsterdamse label ligt de focus op stijlvolle ontwerpen met oog voor detail. Juffrouw Jansen vervaardigt duurzame ontwerpen met respect voor mens en planeet, en biedt een diverse mix van geprinte jurken en rokken afgewisseld met nette blouses en pantalons.
Deze selectie toont de breedte en diepte van de Nederlandse mode-industrie, waar creativiteit, kwaliteit en in toenemende mate duurzaamheid hand in hand gaan. Veel van deze merken hebben hun wortels in Amsterdam, wat de stad bevestigt als een belangrijk modecentrum.
Veelgestelde Vragen over de Nederlandse Modewereld
De Nederlandse modewereld is dynamisch en complex, en roept vaak vragen op. Hier beantwoorden we enkele veelvoorkomende vragen over deze bloeiende sector.

Is het echt zo dat er meer dan 50.000 modebedrijven zijn in Nederland?
Ja, dat klopt. De Nederlandse mode-industrie is buitengewoon omvangrijk en divers. Het cijfer van ruim 50.000 modebedrijven omvat een breed scala aan entiteiten, van ontwerpers, fabrikanten, groothandelaren en detailhandelaren tot gespecialiseerde dienstverleners en creatieve bureaus die zich bezighouden met mode. Dit getal onderstreept de vitaliteit en het ondernemerschap binnen de sector in Nederland.
Waarom groeit het aantal fysieke winkels in Nederland weer na een lange periode van daling?
Na een gestage daling sinds 2011, met uitzondering van 2022, is er in 2023 inderdaad weer een groei te zien in het aantal fysieke winkels. Deze trendbreuk kan te wijten zijn aan verschillende factoren. Mogelijk is er een herwaardering van de fysieke winkelervaring na de COVID-19 pandemie, waarbij consumenten de behoefte voelen aan persoonlijk contact, direct advies en de mogelijkheid om producten te zien, voelen en passen. Ook kunnen lokale initiatieven en investeringen in de winkelstraat bijdragen aan de aantrekkelijkheid en het behoud van fysieke verkooppunten. Daarnaast spelen demografische verschuivingen en de specifieke behoeften van lokale gemeenschappen een rol, zoals de groei van boekhandels die mogelijk een antwoord is op een behoefte aan cultuur en ontmoeting.
Welke typen winkels presteren het best in deze heropleving?
Uit de recente cijfers blijkt dat boekhandels relatief gezien de sterkste groei doormaakten, met een stijging van 12,3%. Ook doe-het-zelf-winkels (+310 nieuwe vestigingen), winkels in tabaksproducten, en winkels in parfums en cosmetica lieten een sterke groei zien van meer dan 5%. Deze sectoren lijken goed aan te sluiten bij de huidige consumentenbehoeften voor persoonlijke verzorging, huisverbetering en ontspanning, waarbij de fysieke winkel vaak een toegevoegde waarde biedt door middel van beleving en gespecialiseerd advies.

Wat maakt Nederlandse modemerken uniek?
Nederlandse modemerken onderscheiden zich vaak door een combinatie van factoren: een sterke focus op design en innovatie, vaak met een nuchtere, praktische benadering. Veel merken, zoals Kings of Indigo en Juffrouw Jansen, integreren duurzaamheid in hun kernwaarden, wat resulteert in kleding gemaakt van organische of gerecyclede materialen. Er is ook een merkbare trend naar tijdloze stukken die langer meegaan, zoals te zien bij By Bar. Daarnaast is er een grote diversiteit, van de denim expertise van Denham tot de kleurrijke prints van Fabienne Chapot en Pom Amsterdam, en de urban flair van Daily Paper en The New Originals. Veel merken hebben hun wortels in Amsterdam, wat de stad een belangrijke hub maakt voor creatieve modeontwikkeling.
Speelt duurzaamheid een grote rol in de Nederlandse mode-industrie?
Absoluut. Duurzaamheid is een steeds belangrijker thema binnen de Nederlandse mode-industrie. Merken zoals Kings of Indigo zijn opgericht met duurzaamheid als fundament, waarbij ze zich richten op organische en gerecyclede materialen en ethische productieprocessen. Ook gevestigde namen zoals Sissyboy en nieuwere labels zoals Juffrouw Jansen integreren duurzame productie en materialen in hun collecties. De groeiende aandacht voor 'slow fashion' en de wens van consumenten voor transparantie dragen bij aan deze ontwikkeling, waardoor duurzaamheid niet langer een niche is, maar een integraal onderdeel wordt van de Nederlandse mode-identiteit. Dit toont de toewijding van de sector aan een meer verantwoorde toekomst.
Conclusie
De Nederlandse modewereld is een fascinerend en dynamisch speelveld, gekenmerkt door een indrukwekkend aantal van meer dan 50.000 modebedrijven. Deze sector toont een opmerkelijke veerkracht, zoals blijkt uit de recente opleving van het aantal fysieke winkels na jaren van daling, een trend die wijst op een hernieuwde waardering voor de lokale winkelervaring. Terwijl sommige winkeltypen floreren, blijven andere zich aanpassen aan veranderende consumentenbehoeften. Parallel hieraan excelleren Nederlandse modemerken door hun creativiteit, unieke designfilosofie en een groeiende focus op duurzaamheid en innovatie. Steden als Amsterdam fungeren als broedplaatsen voor talent, waar gevestigde namen en opkomende labels de grenzen van mode blijven verleggen. De Nederlandse mode-industrie bewijst keer op keer dat ze niet alleen meebeweegt met mondiale trends, maar deze ook mede vormgeeft, en daarbij een belangrijke bijdrage levert aan zowel de economie als de culturele identiteit van het land. De toekomst van de Nederlandse mode ziet er dan ook veelbelovend uit, vol met potentieel voor verdere groei en vernieuwing.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op De Dynamiek van de Nederlandse Modewereld, kun je de categorie Mode bezoeken.
