04/02/2021
Heeft u last van pijnlijke of vermoeide voeten, of zelfs klachten aan uw enkels en knieën? U bent zeker niet de enige. Voor veel mensen vormen voet-, enkel- en knieklachten een dagelijkse uitdaging. De oorzaak ligt vaak dichterbij dan u denkt: uw schoenen. Goed schoeisel is namelijk essentieel voor een optimale ondersteuning van uw lichaam en kan een wereld van verschil maken in uw algehele welzijn. Maar wat zijn nu écht goede schoenen? Is het een dure orthopedische schoen, een sportieve sneaker, of misschien wel die eenvoudige slipper? In dit artikel duiken we dieper in de wereld van schoenen en voetgezondheid, vanuit een therapeutisch-anatomisch perspectief, om u te helpen de beste keuze te maken voor uw voeten.

- Waarom Zijn Goede Schoenen Zo Belangrijk?
- De Checklist voor de Ideale Schoen
- Demping: Uw Voeten als Schokdempers
- De Kracht van een Klein Hakje
- Waarom Anti-Pronatie Zooltjes Vaak Meer Kwaad Doen Dan Goed
- Ruimte is Essentieel: Het Assepoester Syndroom
- Hoe Lang Gaan Uw Schoenen Mee?
- Voetklachten bij Ouderen: Een Onderschat Probleem
- Specifieke Schoenoplossingen: MBT en Medicus
- Schoenen voor Lang Staan
- Veelgestelde Vragen
- Conclusie en Praktische Tips
Waarom Zijn Goede Schoenen Zo Belangrijk?
In onze moderne maatschappij lopen we de hele dag op schoenen, of het nu voor werk, sport of ontspanning is. Voor jongeren zijn schoenen, en dan vooral sneakers, vaak een waar ‘fashion statement’ geworden, soms met prijskaartjes die de 2000 euro overstijgen voor een limited edition. Ouderen daarentegen lopen vaker op schijnbaar eenvoudige en goedkope schoenen, terwijl hun voeten en enkelgewrichten juist meer zorg en ondersteuning nodig hebben. Het dragen van schoenen is aantoonbaar comfortabeler, veiliger voor uw gewrichten en vermindert het risico op (voet)blessures vergeleken met blootsvoets lopen.
Gezonde voeten beginnen met gezonde schoenen. Hoewel goede schoenen niet per se duur hoeven te zijn, zien we helaas vaak dat mensen op "sloffen" van een paar euro lopen die desastreus zijn voor de gewrichten. Dit andere uiterste is net zo schadelijk als het negeren van de behoeften van uw voeten. Wanneer patiënten met voet-, enkel-, knie- en heupklachten een therapeut consulteren, begint de behandeling vaak met een analyse van de gewrichten én een gedegen schoenadvies. Het is namelijk bewezen dat veel klachten van knie, heup en zelfs bekken hun oorsprong vinden in de voeten. Goede schoenen vormen de basis voor een correcte stand en functie van uw voeten.
Als u last heeft van voet- of beenklachten, is investeren in goede schoenen cruciaal. Zonder de juiste ondersteuning heeft fysiotherapie helaas minder zin. Het juiste schoeisel kan de belasting op uw achillespees verminderen, hielpijn en peesplaatpijn verlichten, kniepijn tegengaan en zelfs uw sportprestaties positief beïnvloeden. Wees kritisch op adviezen voor steunzolen, want er is geen wetenschappelijk bewijs dat deze altijd beter werken bij voet- en kniepijn dan een "gewone" zool. Sterker nog, een steunzool kan de schoen soms nog meer afknellen en averechts werken op de klachten.
De Checklist voor de Ideale Schoen
Laten we direct ter zake komen. Hier is een checklist voor wat in onze visie de beste en meest gezonde schoen kenmerkt, van toepassing op jong en oud, en zeker voor iedereen met voet-, enkel-, knie- en heupklachten:
- Goede en dempende zolen: Zonder demping vangt uw lichaam alle schokken op.
- Niet plat, maar hakverhoging (low heels): Een lichte verhoging ontlast de enkels en achillespees.
- Voldoende beweegruimte in de schoen: Zorg voor een duimdikte ruimte voor de tenen.
- Flexibel voetbed met ondersteuning van de voetboog: Dit bevordert de natuurlijke afwikkeling van de voet.
- Geen antipronatie zooltjes: Deze kunnen de natuurlijke beweging van de voet belemmeren.
- Lage schoen (enkelknobbels vrij): Zodat de enkel vrij kan bewegen.
- Licht gewicht: Minder belasting voor uw voeten en benen.
- Flexibele maar toch stevige schoen: Biedt ondersteuning zonder de voet te fixeren.
- Ademend materiaal: Voor een gezond voetklimaat.
Het beste schoenadvies, dat misschien even wennen is voor sommigen, is het type 'Nike Air Max' met hakverhoging. Nee, we zijn niet gebonden aan een merknaam; het gaat om het type schoen en de eigenschappen die deze biedt. Vooral ouderen schrikken soms van dit advies, omdat ze denken dat sneakers alleen voor jonge, sportieve mensen zijn. In de VS is het echter heel normaal dat ook ouderen op comfortabele 'Nikes' lopen. Wat ons betreft: iedereen op de Air Max Sneakers!
Demping: Uw Voeten als Schokdempers
Vooral in de zomer kiezen veel mensen voor simpele schoenen zonder voetbed en dempende zolen, zoals ballerina's. Deze schoenen, waarbij u bijna direct op de grond loopt zonder enige steun of demping, zijn ronduit fataal voor uw voeten. Schoenen met demping in de zolen en in het voetbed lopen aangenamer en zachter, en zijn bovendien veel beter voor uw gewrichten. Ze fungeren als schokdempers, waardoor uw spieren en gewrichten aanzienlijk minder schokken hoeven op te vangen.
Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van blootsvoets lopen en het dragen van minimalistische (sport)schoenen. De resultaten zijn duidelijk: hoe minder demping in de zolen en hoe minder ondersteuning van de voetboog, hoe meer pijn in de voeten, hoe meer zwelling, voetklachten, blessures en zelfs een verhoogde kans op botbreukjes. Hoewel er stromingen zijn die beweren dat blootsvoets lopen "natuurlijker" is en leidt tot meer grondcontact en betere prestaties, ontbreekt hiervoor wetenschappelijk bewijs. Ons advies: draag ook in huis geen blote voeten, maar gezonde flip-flops met demping.
Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich de orthopedische schoenen. Vaak krijgen ouderen met voetpijn dure orthopedische schoenen voorgeschreven, terwijl het effect hiervan niet altijd wetenschappelijk bewezen is. Sterker nog, onderzoek toont aan dat veel mensen deze schoenen oncomfortabel en lelijk vinden, waardoor ze ze uiteindelijk niet dragen. Orthopedische schoenen zijn vaak hard en stug, blokkeren de gewrichten en maken stijve gewrichten nog stijver. Het is bewezen dat gewone, moderne sportieve schoenen met zachte dempende zolen en een voorgevormd voetbed – zoals bepaalde soorten flip-flops – effectiever zijn en pijnklachten aan de voeten significant verminderen bij mensen met voetklachten.
Hoe meer demping, hoe beter. Sportschoenen met dempende zolen, die de voeten ook beschermen en een betere voetafwikkeling bieden, verdienen de voorkeur boven gewone platte flip-flops. Platte flip-flops vragen meer souplesse van de gewrichten en kunnen het looppatroon vertragen, wat de belasting op pezen verhoogt en de kans op blessures vergroot. Een klein nadeel is dat de schokabsorptie van sportschoenen afneemt bij dalende temperaturen. Samenvattend: sneakers en flip-flops met demping en een goed voetbed zijn de beste "orthopedische schoenen".
De Kracht van een Klein Hakje
Waarom is een hakverhoging aan te raden? Het antwoord is simpel: onze enkels zijn door onze zittende leefstijl vaak te stijf geworden. Om rechtop te kunnen staan, moeten uw enkels een hoek van 90 graden kunnen maken (de 0-stand). Om te kunnen lopen, moeten uw voeten nog eens 20 graden richting uw scheenbeen kunnen bewegen. Deze bewegingsuitslag noemen we een 'dorsaalflexie' van 20 graden. Door onze zittende leefstijl hebben de meeste mensen stijve enkels met een verminderde dorsaalflexie, soms wel min 20 graden!
Staan op schoenen met platte zolen forceert uw enkel naar de 0-stand, wat meer pijn en verwringing van enkel en voet kan veroorzaken. Iedereen met stijve enkels loopt gemakkelijker op schoenen met een klein hakje. U staat dan met uw voorvoet iets naar beneden, waardoor u meer bewegingsruimte ervaart en de enkel niet meer in de eindstand wordt geduwd. Schoenen met hakken vragen minder beweeglijkheid van de enkel en bevorderen de activiteit van de voet- en beenspieren.

Hoe ouder u wordt, hoe stijver de dorsaalflexie vaak wordt, wat het risico op vallen verhoogt en kan leiden tot blijvende invaliditeit of zelfs overlijden. Het verbeteren van de voetflexibiliteit met fysiotherapie en goede schoenen vermindert de kans op vallen aanzienlijk. Een hakverhoging vermindert tevens de belasting op de achillespees, en daarmee achillespeesklachten. Een praktische tip: plaats de hakverhoging onder de binnenzool om wegglijden te voorkomen.
Betekent dit dat iedereen nu op "high heels" moet lopen? Absoluut niet. Frequent lopen op hoge hakken (10 cm) maakt de voeten stijver en de voetboog platter, waardoor de natuurlijke vering in de voeten afneemt. Vrouwen van middelbare leeftijd die vaak op hoge hakken lopen, kunnen bovendien last krijgen van een stijvere rug en bekken. Wij adviseren 'low heels' van 2-4 cm. Dit geeft de enkel voldoende ruimte en vermijdt de nadelige gevolgen van hoge hakken.
Waarom Anti-Pronatie Zooltjes Vaak Meer Kwaad Doen Dan Goed
Veel ouderen hebben doorgezakte voeten en krijgen het advies voor antipronatie steunzolen om dit tegen te gaan. Er zijn zelfs sportschoenen met ingebouwde antipronatiezolen. Echter, zoals eerder genoemd, is er geen wetenschappelijk bewijs dat steunzolen bij voet- en kniepijn beter zouden werken dan een "gewone" zool. Sterker nog, een tekort aan dorsaalflexie is de grootste oorzaak van het doorzakken van de voet (overpronatie). Als het enkelbotje niet omhoog kan, kantelt het zijwaarts. Het lichaam zoekt dan een andere weg om toch te kunnen bewegen. Belangrijk om te weten: het doorzakken van de voet is geen afwijking, maar een functionele aanpassing. Daarom adviseren wij geen antipronatie steunzolen, omdat deze de enkelbeweging blokkeren. De enkel kan dan geen kant op, wat kan leiden tot nog meer verdraaiing in de knieën. Een hakje is in dit geval een beter advies.
Ons advies bij doorgezakte voeten is dan ook: geen 'steunzolen', maar een hakverhoging die de blokkade compenseert, in combinatie met goede fysiotherapie om de enkelblokkade aan te pakken.
Ruimte is Essentieel: Het Assepoester Syndroom
Kijk maar eens in een restaurant onder de tafel hoeveel vrouwen hun schoenen hebben uitgedaan. Het lijkt wel een soort Assepoester Syndroom, gezien het aantal vrouwen dat in veel te kleine prinsessenmuiltjes loopt. Veel schoenen, vooral damesschoenen, zijn simpelweg veel te klein en te nauw. Te nauwe schoenen knellen de bloedcirculatie en vochtdoorstroming af (stuwing), belemmeren de spierfunctie, blokkeren de gewrichtjes en leiden op den duur tot misvorming van de voeten. Zeker voor mensen met voetproblemen, zoals ouderen en mensen met diabetes, kunnen de gevolgen fataal zijn. Door simpelweg schoenen te kopen met voldoende ruimte, zodat u er gemakkelijk in en uit kunt en uw tenen vrij kunt bewegen, kunnen veel klachten voorkomen en verminderd worden, zeker bij ouderen.
Doe de 'Assepoester' test om te controleren of uw schoenen de juiste ruimte bieden:
- Teken de omtrek van uw voet op papier.
- Plaats uw schoen erop en teken de omtrek van de schoen.
- Beoordeel: Past uw voet ruim in de schoenomtrek? Zo niet, dan is de schoen te klein.
Onthoud: gezonde schoenen leiden tot gezonde voeten!
Hoe Lang Gaan Uw Schoenen Mee?
De levensduur van uw schoenen is afhankelijk van het materiaal en hoe intensief u ze gebruikt, maar over het algemeen gaan schoenen één tot twee jaar mee. Ook de vorm van uw voeten kan in de loop der tijd veranderen. Voor hardlopers is het advies om schoenen na maximaal 500-700 km te vervangen. Onderzoek heeft aangetoond dat na ongeveer 350 km de kwaliteit van de demping in sportschoenen al significant is afgenomen, ongeacht het type demping. De gemiddelde recreatieve loper heeft dus elk jaar nieuwe schoenen nodig. Misschien is het tijd om uw schoenenkast eens kritisch te bekijken en op te ruimen?
Voetklachten bij Ouderen: Een Onderschat Probleem
Tussen de 71% en 87% van de ouderen heeft last van voetklachten, een percentage dat toeneemt met de leeftijd. Aandacht voor goede schoenen kan deze klachten en vele andere gewrichtsklachten aanzienlijk verminderen en de kwaliteit van leven van ouderen verbeteren. Het is dan ook vreemd dat hier nog zo weinig aandacht aan wordt besteed. Goede schoenen kunnen de bewegingsvrijheid en zelfstandigheid van ouderen verbeteren. Ook bij ouderen zien we het liefst comfortabele, flexibele, verende sportschoenen. Hoe lekkerder u loopt, hoe meer u geneigd bent om extra wandelingen te maken. Het stimuleren van een actieve leefstijl, en dan vooral dagelijks wandelen, is van levensbelang voor ouderen. Goede schoenen zijn dus een nuttige en noodzakelijke investering in uw gezondheid.
Specifieke Schoenoplossingen: MBT en Medicus
Naast de algemene principes zijn er ook specifieke schoentypes die extra ondersteuning kunnen bieden:
MBT Schoenen
Voor mensen met zeer stijve voeten en enkels zijn MBT schoenen (Masai Barefoot Technology) zeker aan te raden. Deze schoenen zijn voorzien van een speciale afwikkelbalk, een ronde onderzool, die een natuurlijke afwikkeling van de voet nabootst. Lopen op MBT schoenen geeft minder druk op de voet- en enkelgewrichten en vergemakkelijkt de voetafwikkeling, omdat u als het ware over de ronde zool rolt in plaats van dat uw gewrichten de volledige beweging moeten maken. Let wel: het lopen op deze schoenen vereist goede instructie en een geleidelijke opbouw, beginnend met sessies van 10 minuten.
Medicus Schoenen
Medicus damesschoenen staan bekend als voordelige comfortschoenen die een optimale pasvorm, de juiste breedtemaat en een goede aansluiting op de voet, wreef, enkel en hiel bieden. Een groot voordeel van Medicus schoenen is de aanwezigheid van uitneembare voetbedden, wat het plaatsen van (orthopedische) voetbedden en steunzolen vergemakkelijkt. Deze schoenen, verkrijgbaar bij winkels als vanHaren, zijn opvallend modieus en garanderen een perfecte fit en hoog draagcomfort. Medicus collecties gebruiken uitsluitend kwalitatieve materialen zoals echt leer, nubuck en suède, en bieden stabiliteit en ondersteuning met voldoende bewegingsvrijheid. Van tijdloze ballerina's en instappers met leuke details tot veelzijdige sneakers in diverse kleuren en trendy enkellaarzen – Medicus biedt comfort en stijl voor elke gelegenheid. Ook voor de wandelliefhebber zijn er Medicus wandelschoenen die comfort, ondersteuning en loopgemak bieden voor regelmatige wandeltochten.

Schoenen voor Lang Staan
Als u de hele dag staat, is het kiezen van de juiste schoenen extra belangrijk om vermoeidheid en klachten te voorkomen. Vooral pumps met een brede blokhak of met gespen, die zorgen voor extra goede fixatie aan de voet, zijn bijzonder comfortabel. Daarnaast worden schoenen met extra wijdte of met een extra zachte binnenvoering sterk aanbevolen. Dergelijke schoenen, zelfs met een hak, kunnen vele uren prettig worden gedragen. Merken zoals Gabor staan bekend om het gebruik van hoogwaardige materialen, waaronder intensief getest en bijzonder zacht en soepel leer, ideaal voor de gevoelige huid.
Veelgestelde Vragen
V: Zijn dure schoenen altijd beter?
A: Niet per se. Goede schoenen hoeven niet duur te zijn. Het gaat om de eigenschappen zoals demping, hakverhoging, voldoende ruimte en een flexibel, ondersteunend voetbed, ongeacht de prijs.
V: Moet ik mijn steunzolen weggooien als ik pijn heb?
A: Niet direct. Probeer eens een weekje zonder steunzolen te lopen en beoordeel zelf of dit beter werkt. Als de klachten toenemen, werken de zooltjes waarschijnlijk wel voor u. Raadpleeg bij twijfel altijd een fysiotherapeut.
V: Waarom zijn ballerina's en platte schoenen slecht voor mijn voeten?
A: Ballerina's en andere platte schoenen bieden vaak geen demping en onvoldoende ondersteuning voor de voetboog, waardoor uw voeten en gewrichten alle schokken zelf moeten opvangen. Dit kan leiden tot pijn, zwelling en blessures.
V: Hoe vaak moet ik mijn sportschoenen vervangen?
A: Voor hardlopers is het advies om schoenen na 500-700 km te vervangen. Over het algemeen neemt de demping van sportschoenen al af na ongeveer 350 km. Voor de gemiddelde recreatieve loper betekent dit vaak jaarlijks vervangen.
Conclusie en Praktische Tips
Het kiezen van de juiste schoenen is een cruciale stap naar gezonde voeten en een pijnvrij lichaam. Ons doel is niet om bestaande adviezen van andere zorgverleners te ondermijnen, maar om uw kijk op schoenen en voetklachten te verbreden. Als de adviezen die u heeft gekregen voldoende resultaat opleveren, is het prima om daarmee door te gaan. Zo niet, overweeg dan eens een andere weg te proberen. Niet elk advies werkt voor iedereen, dus experimenteer en ontdek wat het beste werkt voor u.
Hier zijn nog enkele praktische tips:
- Zorg dat u schoenen hebt die comfortabel lopen; ze hoeven echt niet duur te zijn.
- Heeft u corrigerende steunzolen en twijfelt u? Probeer eens een weekje zonder en beoordeel zelf. Krijgt u meer last, dan weet u dat de zooltjes voor u werken.
- Bent u niet tevreden met (dure) orthopedische schoenen? Probeer eens wat sportievere schoenen met dempende zolen. Als dat beter voelt, is dat een betere keuze voor u.
- Laat stijve enkels mobiliseren door een goede fysio-manueel therapeut. Dit loont echt de moeite, zeker in combinatie met voetoefeningen en goede schoenen. Dit kan leiden tot meer leefplezier!
Investeren in goede schoenen is investeren in uw gezondheid en welzijn. Uw voeten dragen u immers uw hele leven. Gun ze de aandacht en ondersteuning die ze verdienen.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op De Beste Schoenen voor Optimale Steun, kun je de categorie Schoenen bezoeken.
